Τρίτη, 28 Σεπτεμβρίου, 2021

Εφηβεία & έφηβοι στην οικογένεια.Συμβουλές για γονείς.

«Εφηβεία είναι η περίοδος ανακάλυψης του εαυτού. Το πρόβλημα είναι πώς να είσαι έφηβος στην περίοδο της εφηβείας» (Winnicott).
Η εφηβεία είναι το μεταβατικό στάδιο ανάμεσα στην παιδική ηλικία και την ενηλικίωση. Είναι η χρονική περίοδος κατά την οποία συμβαίνουν πλήθος αλλαγές στους 4 βασικούς τομείς της ανάπτυξης του ατόμου: το βιοσωματικό, το γνωστικό, το συναισθηματικό και τον κοινωνικό.Κύριο χαρακτηριστικό της εφηβείας είναι οι ψυχικές εντάσεις και οι συναισθηματικές μεταπτώσεις, οι οποίες είναι αποτέλεσμα των ορμονικών αλλαγών που συμβαίνουν κατά την περίοδο αυτή.
Η διάθεση του εφήβου αλλάζει εύκολα και υπάρχουν αμφιταλαντεύσεις ανάμεσα σε αντιφατικά συναισθήματα. Το ήσυχο και συνεργάσιμο παιδί των προηγούμενων χρόνων δίνει τη θέση σου σε έναν έφηβο που δείχνει αδιαφορία για προηγούμενες προσφιλείς δραστηριότητες, επιθυμεί να μένει μόνος του, είναι ευερέθιστος και νευρικός, εναντιώνεται σε κάθε μορφή εξουσίας και είναι υπερβολικά ευαίσθητος και ευσυγκίνητος. Τον έφηβο τον απασχολεί πολύ η εικόνα του και έχει πρότυπα προς τα οποία συγκρίνει τον εαυτό του. Έχει  υπέρμετρη αιδημοσύνη και  έλλειψη αυτοπεποίθησης καθώς και την τάση να ασχολείται πολύ με τα θέματα του σεξ.
Στον κοινωνικό τομέα έντονη είναι επιθυμία για ανεξαρτητοποίηση από τους γονείς και προσκόλληση στην ομάδα των συνομηλίκων. Ο έφηβος υιοθετεί τα πρότυπα συμπεριφοράς και τους κώδικες επικοινωνίας της ομάδας. Μέσα στην παρέα ο έφηβος μοιράζεται εμπειρίες, αναγνωρίζεται, στηρίζεται, δοκιμάζει όρια και ικανότητες. Η αποδοχή από τους φίλους είναι πολύ σημαντική για αυτόν, ενώ αντίθετα η απόρριψη από αυτούς μπορεί να αποτελέσει τροχοπέδη για την ομαλή ψυχοκοινωνική του ανάπτυξη.
Κατά την περίοδο αυτή, αρχίζουν οι πρώτες ετερόφυλες σχέσεις. Ο έφηβος έλκεται από άτομα του αντίθετου φύλου και να αναπτύσσει συναισθηματικούς δεσμούς μαζί τους. Οι πρώτες σεξουαλικές εμπειρίες εμφανίζονται. Η τάση του εφήβου για αυτονομία και ανεξαρτησία, όπως είναι φυσικό, διαταράσσει την ισορροπία της οικογένειας. Δεν είναι περίεργο που στον κύκλο ζωής της οικογένειας, η είσοδος των παιδιών στην εφηβεία αποτελεί ορόσημο. Οι γονείς ανησυχούν ότι «χάνουν» το παιδί τους και προσπαθούν να διατηρήσουν την προηγούμενη ισχύουσα κατάσταση, ασκώντας μεγαλύτερο έλεγχο. Επιπλέον σαστίζουν μπροστά στις νέες συμπεριφορές που εμφανίζονται και δε γνωρίζουν πώς να τις αντιμετωπίσουν. Όπως είναι φυσικό, αυτό προκαλεί την αντίδραση των εφήβων και δεν είναι σπάνιες οι περιπτώσεις συγκρούσεων και εντάσεων στην οικογένεια. Ο έφηβος, συχνά νιώθει ότι οι γονείς του δεν τον καταλαβαίνουν,  χάνει την εμπιστοσύνη του σε αυτούς και στρέφεται όλο και πιο πολύ προς την ομάδα των συνομηλίκων.
Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς. 

·                     Καταρχήν θα πρέπει να ενημερωθούν για τις επερχόμενες αλλαγές της εφηβείας, είτε μέσω βιβλίων, είτε συμβουλευόμενοι κάποιον ειδικό. Οι καλά ενημερωμένοι γονείς, γνωρίζουν τι να περιμένουν και μπορούν να αντιμετωπίσουν κάθε νέα συμπεριφορά με μεγαλύτερη κατανόηση και υπομονή. 

·                     Σημαντικό να αποτελούν πρόσωπα εμπιστοσύνης για τους εφήβους. Οι  γονείς θα πρέπει να είναι πρόθυμοι να συζητήσουν με τα παιδιά τους χωρίς να κρίνουν, να τιμωρούν, να θυμώνουν ή να προσπαθούν να επιβάλλουν τις δικές τους απόψεις. Όσο σημαντική και αν είναι η ομάδα των συνομήλικων, σε σημαντικές αποφάσεις, μεγαλύτερη βαρύτητα έχει η συμβουλή και η καθοδήγηση των γονέων. Έτσι η δημιουργία ενός ασφαλούς περιβάλλοντος αποδοχής από τους γονείς, στο οποίο μπορούν να καταφύγουν οι έφηβοι για να αναζητήσουν βοήθεια όταν τη χρειαστούν,  είναι απαραίτητο για την υγιή συναισθηματική και ψυχολογική τους ανάπτυξη. 

·                     Να είναι συνεπείς και σταθεροί στις απόψεις τους και στα πρότυπα συμπεριφοράς, τα οποία πρεσβεύουν, όχι όμως αδιάλλακτοι.  Οι έφηβοι έχουν την τάση να θυμώνουν και να χάνουν την εμπιστοσύνης τους στους γονείς , όταν καταλαβαίνουν ότι αυτοί είναι ασυνεπείς και έχουν αντιφατικές και αντικρουόμενες απόψεις. 

·                     Να έχουν σαφείς και χαμηλές προσδοκίες και να αφήνουν στον έφηβο το χώρο να αναπτύξει τις ικανότητες και τις δεξιότητες του. 

·                     Η αγάπη τους πρέπει να δίνεται άνευ όρων και να μη μειώνεται από τα «λάθη» των εφήβων. 

·                     Να θέσουν τον έφηβο αντιμέτωπο με τις ευθύνες του και να συνεχίσουν να αποτελούν πρόσωπα αναφοράς για εκείνον. 

·                     Να μην είναι υπερπροστατευτικοί. Να δίνουν στο παιδί τους το χώρο και το χρόνο να αντιμετωπίσει τις καταστάσεις που βιώνει με το δικό του τρόπο, να κάνει λάθη, ακόμα και να πληγωθεί. Μόνο έτσι θα οδηγηθεί προς την ωριμότητα και θα δημιουργήσει τη δική του ταυτότητα, η οποία θα του δώσει όλα εκείνα τα εφόδια που είναι απαραίτητα για την είσοδο του στην ενηλικίωση. 

·                     Είναι πιθανό κατά την περίοδο της εφηβείας, να εμφανιστούν και διάφορα ψυχολογικά προβλήματα και αποκλίνουσες μορφές συμπεριφοράς. Τέτοια μπορεί να είναι: 

·                     Η κατάθλιψη 

·                      Ο αυτοκτονικός ιδεασμός 

·                      Οι κρίσεις πανικού 

·                     Οι παραβατικές  μορφές συμπεριφοράς 

·                      Η επιθετικότητα 

·                      Τα ψυχοσωματικά συμπτώματα 

·                      Η  χρήση ουσιών 

·                      Η φυγή από το σπίτι 

·                      Οι διαταραχές διατροφής (ανορεξία- βουλιμία) 

·                     Η εγκατάλειψη του σχολείου 

·                     Η κοινωνική απόσυρση 

                Στην περίπτωση αυτή οι γονείς, καλό θα ήταν να απευθυνθούν σε κάποιον ειδικό και να ζητήσουν τη συμβολή του για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της κατάστασης. 

                Καταλήγοντας,  η εφηβεία είναι μια δύσκολη αλλά και σημαντική περίοδος στη ζωή του αναπτυσσόμενου ατόμου. Όσο και αν φαίνονται περίπλοκες και ανησυχητικές κάποιες συμπεριφορές, η ψύχραιμη αντιμετώπιση της κατάστασης από τους γονείς είναι καθοριστικής σημασίας για την ισορροπία τόσο του ίδιου του εφήβου όσο και της οικογένειας γενικότερα.
Ιωάννα Κούρια, Ψυχολόγος – Οικογενειακή Θεραπεύτρια.
Διεπιστημονικό Κέντρο Ψυχοθεραπείας «Στήριξη».

Σχολιάστε

Please enter your comment!
Please enter your name here

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΕ ΜΑΣ

ΠΡΟΣΦΑΤΑ

Μαμά – νταής: Χτύπησε 11χρονο επειδή υποψιαζόταν ότι έκανε bullying στο παιδί της

Ότι οι μαμάδες μπορεί να γίνουν υπερπροστατευτικές σε ένα βαθμό είναι κατανοητό, στην περίπτωση όμως της Nannatt Waldrop από τις ΗΠΑ η κατάσταση ξέφυγε....

Ομάδα Artika. Θεατρική περίοδος 2021-2022

ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2021-2022 Τα θέατρα ανοίγουν ξανά τις πόρτες τους και είναι μεγάλη χαρά για την ομάδα μας που θα έχουμε την ευκαιρία να σας...

Προστατευτικά κάγκελα για το μπαλκόνι

Ένα θέμα που απασχολεί κυρίως τους γονείς με μικρά παιδιά, απασχόλησε πρόσφατα και εμένα που τα παιδιά μου είναι 11 και 14 ετών. Προστατευτικά κάγκελα...

Οι μόνες μαμάδες μεγαλώνουν παιδιά-θαύματα σύμφωνα με έρευνα

Οι μόνες μαμάδες μεγαλώνουν παιδιά-θαύματα σύμφωνα με έρευνα Η κάθε οικογένεια έχει το δικό της «σχήμα» και «μέγεθος» και αξίζει το σεβασμό όλων, ωστόσο η...

«O Ραφτάκος των λέξεων» σε υπαίθριους χώρους για λίγες ακόμα παραστάσεις

«O Ραφτάκος των λέξεων» του Αντώνη Παπαθεοδούλου, η sold out παράσταση της θεατρικής ομάδας ΜΙΚΡΟΣ ΝΟΤΟΣ συνεχίζει σε υπαίθριους χώρους για λίγες ακόμαπαραστάσεις τον Σεπτέμβριο! 6/9 ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ (ΧΑΛΑΝΔΡΙ)...

Όλα τα must-haves για το σχολείο, στο ATHENS METRO MALL!

Back to School! Όλα τα must-haves για το σχολείο, τη σχολή και το γραφείο είναι στο  ATHENS METRO MALL! Αθήνα, Αύγουστος 2021 – Πριν χτυπήσει...

Γνωστό ζευγάρι ανακοίνωσε ότι θα αποκτήσει το 5ο του παιδί!

H οικογένεια του ζευγαριού θα μεγαλώσει και άλλο! Το πέμπτο του παιδάκι πρόκειται να υποδεχθεί σύντομα γνωστό ζευγάρι. Ω, ναι! Καλά διαβάσατε. το 5ο!...

Χριστίνα Μπόμπα: Θηλάζει και στέλνει μήνυμα για τον θηλασμό

Με μία φωτογραφία στην οποία τη βλέπουμε να θηλάζει τις δίδυμες κορούλες της, η Χριστίνα Μπόμπα έκανε μία ανάρτηση στο Instagram για τις δυσκολίες...

Pasta salad: Η πιο δροσερή συνταγή για το καλοκαίρι

Η πιο γευστική σαλάτα ζυμαρικών ετοιμάζεται σε λίγα λεπτά, είναι νόστιμη, θρεπτική και light. Η συνταγή που θα απολαύσετε αυτές τις τόσο ζεστές καλοκαιρινές...

Νέα ενυδατική κρέμα ημέρας Essential Naturally BIOme από την DIADERMINE

Πίσω από μια όμορφη και ισορροπημένη επιδερμίδα κρύβεται μια φυσική περιποίηση! Η νέα ενυδατική κρέμα ημέρας Essential Naturally BIOme από τη DIADERMINE έρχεται να χαρίσει στην...