Τρίτη, 20 Οκτωβρίου, 2020

Εφηβεία & έφηβοι στην οικογένεια.Συμβουλές για γονείς.

«Εφηβεία είναι η περίοδος ανακάλυψης του εαυτού. Το πρόβλημα είναι πώς να είσαι έφηβος στην περίοδο της εφηβείας» (Winnicott).
Η εφηβεία είναι το μεταβατικό στάδιο ανάμεσα στην παιδική ηλικία και την ενηλικίωση. Είναι η χρονική περίοδος κατά την οποία συμβαίνουν πλήθος αλλαγές στους 4 βασικούς τομείς της ανάπτυξης του ατόμου: το βιοσωματικό, το γνωστικό, το συναισθηματικό και τον κοινωνικό.Κύριο χαρακτηριστικό της εφηβείας είναι οι ψυχικές εντάσεις και οι συναισθηματικές μεταπτώσεις, οι οποίες είναι αποτέλεσμα των ορμονικών αλλαγών που συμβαίνουν κατά την περίοδο αυτή.
Η διάθεση του εφήβου αλλάζει εύκολα και υπάρχουν αμφιταλαντεύσεις ανάμεσα σε αντιφατικά συναισθήματα. Το ήσυχο και συνεργάσιμο παιδί των προηγούμενων χρόνων δίνει τη θέση σου σε έναν έφηβο που δείχνει αδιαφορία για προηγούμενες προσφιλείς δραστηριότητες, επιθυμεί να μένει μόνος του, είναι ευερέθιστος και νευρικός, εναντιώνεται σε κάθε μορφή εξουσίας και είναι υπερβολικά ευαίσθητος και ευσυγκίνητος. Τον έφηβο τον απασχολεί πολύ η εικόνα του και έχει πρότυπα προς τα οποία συγκρίνει τον εαυτό του. Έχει  υπέρμετρη αιδημοσύνη και  έλλειψη αυτοπεποίθησης καθώς και την τάση να ασχολείται πολύ με τα θέματα του σεξ.
Στον κοινωνικό τομέα έντονη είναι επιθυμία για ανεξαρτητοποίηση από τους γονείς και προσκόλληση στην ομάδα των συνομηλίκων. Ο έφηβος υιοθετεί τα πρότυπα συμπεριφοράς και τους κώδικες επικοινωνίας της ομάδας. Μέσα στην παρέα ο έφηβος μοιράζεται εμπειρίες, αναγνωρίζεται, στηρίζεται, δοκιμάζει όρια και ικανότητες. Η αποδοχή από τους φίλους είναι πολύ σημαντική για αυτόν, ενώ αντίθετα η απόρριψη από αυτούς μπορεί να αποτελέσει τροχοπέδη για την ομαλή ψυχοκοινωνική του ανάπτυξη.
Κατά την περίοδο αυτή, αρχίζουν οι πρώτες ετερόφυλες σχέσεις. Ο έφηβος έλκεται από άτομα του αντίθετου φύλου και να αναπτύσσει συναισθηματικούς δεσμούς μαζί τους. Οι πρώτες σεξουαλικές εμπειρίες εμφανίζονται. Η τάση του εφήβου για αυτονομία και ανεξαρτησία, όπως είναι φυσικό, διαταράσσει την ισορροπία της οικογένειας. Δεν είναι περίεργο που στον κύκλο ζωής της οικογένειας, η είσοδος των παιδιών στην εφηβεία αποτελεί ορόσημο. Οι γονείς ανησυχούν ότι «χάνουν» το παιδί τους και προσπαθούν να διατηρήσουν την προηγούμενη ισχύουσα κατάσταση, ασκώντας μεγαλύτερο έλεγχο. Επιπλέον σαστίζουν μπροστά στις νέες συμπεριφορές που εμφανίζονται και δε γνωρίζουν πώς να τις αντιμετωπίσουν. Όπως είναι φυσικό, αυτό προκαλεί την αντίδραση των εφήβων και δεν είναι σπάνιες οι περιπτώσεις συγκρούσεων και εντάσεων στην οικογένεια. Ο έφηβος, συχνά νιώθει ότι οι γονείς του δεν τον καταλαβαίνουν,  χάνει την εμπιστοσύνη του σε αυτούς και στρέφεται όλο και πιο πολύ προς την ομάδα των συνομηλίκων.
Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς. 

·                     Καταρχήν θα πρέπει να ενημερωθούν για τις επερχόμενες αλλαγές της εφηβείας, είτε μέσω βιβλίων, είτε συμβουλευόμενοι κάποιον ειδικό. Οι καλά ενημερωμένοι γονείς, γνωρίζουν τι να περιμένουν και μπορούν να αντιμετωπίσουν κάθε νέα συμπεριφορά με μεγαλύτερη κατανόηση και υπομονή. 

·                     Σημαντικό να αποτελούν πρόσωπα εμπιστοσύνης για τους εφήβους. Οι  γονείς θα πρέπει να είναι πρόθυμοι να συζητήσουν με τα παιδιά τους χωρίς να κρίνουν, να τιμωρούν, να θυμώνουν ή να προσπαθούν να επιβάλλουν τις δικές τους απόψεις. Όσο σημαντική και αν είναι η ομάδα των συνομήλικων, σε σημαντικές αποφάσεις, μεγαλύτερη βαρύτητα έχει η συμβουλή και η καθοδήγηση των γονέων. Έτσι η δημιουργία ενός ασφαλούς περιβάλλοντος αποδοχής από τους γονείς, στο οποίο μπορούν να καταφύγουν οι έφηβοι για να αναζητήσουν βοήθεια όταν τη χρειαστούν,  είναι απαραίτητο για την υγιή συναισθηματική και ψυχολογική τους ανάπτυξη. 

·                     Να είναι συνεπείς και σταθεροί στις απόψεις τους και στα πρότυπα συμπεριφοράς, τα οποία πρεσβεύουν, όχι όμως αδιάλλακτοι.  Οι έφηβοι έχουν την τάση να θυμώνουν και να χάνουν την εμπιστοσύνης τους στους γονείς , όταν καταλαβαίνουν ότι αυτοί είναι ασυνεπείς και έχουν αντιφατικές και αντικρουόμενες απόψεις. 

·                     Να έχουν σαφείς και χαμηλές προσδοκίες και να αφήνουν στον έφηβο το χώρο να αναπτύξει τις ικανότητες και τις δεξιότητες του. 

·                     Η αγάπη τους πρέπει να δίνεται άνευ όρων και να μη μειώνεται από τα «λάθη» των εφήβων. 

·                     Να θέσουν τον έφηβο αντιμέτωπο με τις ευθύνες του και να συνεχίσουν να αποτελούν πρόσωπα αναφοράς για εκείνον. 

·                     Να μην είναι υπερπροστατευτικοί. Να δίνουν στο παιδί τους το χώρο και το χρόνο να αντιμετωπίσει τις καταστάσεις που βιώνει με το δικό του τρόπο, να κάνει λάθη, ακόμα και να πληγωθεί. Μόνο έτσι θα οδηγηθεί προς την ωριμότητα και θα δημιουργήσει τη δική του ταυτότητα, η οποία θα του δώσει όλα εκείνα τα εφόδια που είναι απαραίτητα για την είσοδο του στην ενηλικίωση. 

·                     Είναι πιθανό κατά την περίοδο της εφηβείας, να εμφανιστούν και διάφορα ψυχολογικά προβλήματα και αποκλίνουσες μορφές συμπεριφοράς. Τέτοια μπορεί να είναι: 

·                     Η κατάθλιψη 

·                      Ο αυτοκτονικός ιδεασμός 

·                      Οι κρίσεις πανικού 

·                     Οι παραβατικές  μορφές συμπεριφοράς 

·                      Η επιθετικότητα 

·                      Τα ψυχοσωματικά συμπτώματα 

·                      Η  χρήση ουσιών 

·                      Η φυγή από το σπίτι 

·                      Οι διαταραχές διατροφής (ανορεξία- βουλιμία) 

·                     Η εγκατάλειψη του σχολείου 

·                     Η κοινωνική απόσυρση 

                Στην περίπτωση αυτή οι γονείς, καλό θα ήταν να απευθυνθούν σε κάποιον ειδικό και να ζητήσουν τη συμβολή του για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της κατάστασης. 

                Καταλήγοντας,  η εφηβεία είναι μια δύσκολη αλλά και σημαντική περίοδος στη ζωή του αναπτυσσόμενου ατόμου. Όσο και αν φαίνονται περίπλοκες και ανησυχητικές κάποιες συμπεριφορές, η ψύχραιμη αντιμετώπιση της κατάστασης από τους γονείς είναι καθοριστικής σημασίας για την ισορροπία τόσο του ίδιου του εφήβου όσο και της οικογένειας γενικότερα.
Ιωάννα Κούρια, Ψυχολόγος – Οικογενειακή Θεραπεύτρια.
Διεπιστημονικό Κέντρο Ψυχοθεραπείας «Στήριξη».

Σχολιάστε

Please enter your comment!
Please enter your name here

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΕ ΜΑΣ

ΠΡΟΣΦΑΤΑ

Κλειστά σχολεία αύριο: Αυτά δεν θα λειτουργήσουν την Τρίτη

Μακραίνει η λίστα με τα κλειστά σχολεία και τις σχολικές μονάδες που έχουν αναστείλει τη λειτουργία τμημάτων και τάξεων, λόγω κορονοϊού. Συνεχώς επικαιροποιείται η λίστα με τα κλειστά...

Κεραμέως: Όσοι συμμετέχουν στις καταλήψεις θα παίρνουν απουσία στην τηλεκπαίδευση

Με τηλεκπαίδευση, μάθημα τα Σάββατα και περικοπή περιπάτων «απαντά» το υπουργείο Παιδείας στις καταλήψεις στα σχολεία για την αναπλήρωση των διδακτικών ωρών που χάνονται. Από σήμερα Πέμπτη, υποχρεωτική είναι η εξ’ αποστάσεως τηλεκπαίδευση για τους μαθητές των...

Σεισμός τώρα στην Κρήτη

Σεισμός τώρα στην Κρήτη Αισθητή έγινε σεισμική δόνηση στην Κρήτη. Το μέγεθος του σεισμού ήταν 4.2 ρίχτερ. Έγινε ιδιαίτερα αισθητός σε Ηράκλειο, Άγιο Νικόλαο, Σητεία. Η σεισμική...

Στις 8:15 το πρώτο κουδούνι στα σχολεία τη Δευτέρα 14/9 και μετά αγιασμός . Οδηγίες του υπουργείου Παιδείας

Στις 8:15 καλούνται να προσέλθουν στα σχολεία τους οι μαθητές και οι μαθήτριες όλων των τάξεων όλων των εκπαιδευτικών βαθμίδων, προκειμένου να χτυπήσει το πρώτο κουδούνι...

Ελάτε να παίξουμε με τη θεατρική ομάδα Μικρός Νότος στο Modus Vivendi by Krateros Katsoulis

Ελάτε να παίξουμε με τη θεατρική ομάδα Μικρός Νότος στον Πολυχώρο Modus Vivendi by Krateros Katsoulis στα Βριλήσσια. Ελάτε να παίξουμε!   Η θεατρική ομάδα Μικρός Νότος παρουσιάζει με...

Ρεκόρ κρουσμάτων! 372 κρούσματα μέσα σε 24 ώρες στην Ελλάδα

Είναι τα περισσότερα από την έναρξη της πανδημίας στη χώρα μας - Τι μεταδόθηκε από το Open Tv, στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων της Πέμπτης 372 κρούσματα κορονοϊού πρόκειται...

Συγκέντρωση από γονείς μαθητών κατά της μάσκας στα σχολεία σε Σύνταγμα & Θεσσαλονίκη

Σύνταγμα: Συγκέντρωση από γονείς μαθητών κατά της μάσκας στα σχολεία Οι γονείς ζητούν να αρθεί το μέτρο της υποχρεωτικής χρήσης τους στα σχολεία – Οι...

Κικίλιας: Αποκάλυψε το φύλο του μωρού

Μετά την χαρμόσυνη είδηση που έγινε γνωστή το Σάββατο Σε πελάγη ευτυχίας πλέουν ο υπουργός Υγείας Βασίλης Κικίλιας και η σύζυγος του, Τζένη Μπαλατσινού,...

«Με παράτησε επειδή έμεινα έγκυος». Όλοι είναι εναντίον μου

Η ανύπαντρη μητέρα αποτελεί ακόμη και σήμερα ένα θέμα ταμπού, αφού πολλοί άνθρωποι, κυρίως μεγάλης ηλικίας, αρνούνται να δεχτούν πως μία γυναίκα μπορεί να...

Back to school κατασκευή! DIY Σχολική τσάντα (βίντεο)

Back to school -Εύκολη κατασκευή τσάντα σχολική Μια νέα σχολική χρονιά ξεκινά! Το κουδούνι θα χτυπήσει ξανά, το σχολείο θα γεμίσει  με παιδικά χαμόγελα! Μέσα από τα...